Tegelijk is een heel goed onderzoek gepubliceerd waarvan Maarten Keulemans een goed verslag doet in de Volkskrant.
Ik herplaats dat hieronder:
Met dank aan de Volkskrant:
Duidelijker
wordt het niet:
de klimaatverandering van nu is echt uniek
Twijfelen of de mens het klimaat wel opwarmt, is nu toch echt een
achterhoedegevecht geworden. Eenreeks nieuwe analyses,
gelijktijdig gepubliceerd in Nature en Nature
Geoscience, laat geen spaan heel van het argument dat klimaatverandering
van alle tijden is en dus ook best een natuurlijke oorzaak kan hebben. De
huidige opwarming verloopt namelijk totaal anders.
Maarten
Keulemans24 juli 2019, 19:21
1. De huidige opwarming is echt
uniek
De wereld is tegenwoordig ongeveer
een graad warmer dan anderhalve eeuw geleden, en industriële verbrandingsgassen
zijn de voornaamste oorzaak: daarover is de wetenschap het wel zo’n beetje
eens. Minder duidelijk is hoe dat zat in voorgaande eeuwen. Ook in de Romeinse
tijd en de Middeleeuwen waren er immers warme periodes. Alleen waren er toen
nog geen industriële broeikasgassen.
Maar kijk van een afstandje en van
die eerdere warmteperiodes blijft weinig overeind. Een internationaal
consortium wetenschappers van dertien universiteiten, met de ongewone naam
Pages 2K, analyseerde alle beschikbare klimaatgegevens van de
laatste tweeduizend jaar. Daaronder directe metingen, maar ook zaken waaraan
wetenschappers de temperatuur uit het verleden kunnen aflezen, zoals oude
sedimenten, koralen, schelpen, boomringen, antieke lagen ijs, historische
archieven en scheepslogboeken.
In de wereldtemperatuur sinds het begin van de
jaartelling is een duidelijke piek te zien sinds de tweede helft van de
twintigste eeuw. Beeld Nature Geoscience
Het resultaat is een soort
hockeystick, met aan het eind een scherpe wip omhoog: het moment, halverwege
vorige eeuw, waarop de door de mens verstookte broeikasgassen begonnen door te
klinken in het klimaat.
Jawel: een hockeystick. In de
klimaatwereld is dat een beladen woord, sinds een eerdere hockeystickgrafiek
uit de jaren negentig gebreken bleek te vertonen. Maar de nieuwe hockeystick
heeft een steel die duizend jaar verder teruggaat in de tijd tot het jaar nul,
en is gebaseerd op honderden van de allerbetrouwbaarste meetreeksen, die met
zeven verschillende statistische technieken aan elkaar zijn geweven.
En, het is niet anders: ‘de
duidelijkste opwarmende trend op een tijdschaal van twintig jaar of langer
treedt op tijdens de tweede helft van de 20ste eeuw’, constateert de
groep in vakblad Nature Geoscience. Dat maakt de
opwarming die we vandaag zien ‘uitzonderlijk’ en ‘zonder precedent’.
‘Dat is niet nieuw, maar wel een
belangrijke synthese van wat we weten’, reageert klimaatwetenschapper Wim Hoek
(Universiteit Utrecht), zelf geen deelnemer aan de Pages 2K-groep. ‘Eigenlijk
is het beeld: tweeduizend jaar lang gebeurde er niet veel. De Romeinse warme
tijd en de middeleeuwse warme periode waren maar kleine hobbeltjes in de
wereldtemperatuur. Pas helemaal aan het einde van de grafiek schiet de
temperatuur echt omhoog.’
2. De warme tijden van vroeger waren
regionaal
Ja, maar wacht eens. Er was een
tijd, rond het jaar 1000, dat de Vikingen op Groenland dorpjes stichtten en
mensen wijn verbouwden in Engeland. En onder de gletsjers komen soms bossen
vandaan die daar al in de Romeinse tijd groeiden.
Rond het jaar 1000 waren de warmte-episodes regionaal.
Met de huidige opwarming is dat compleet anders. Beeld
Nature Geoscience
Dat klopt. Alleen waren dat altijd
regionale warmte-episodes, blijkt uit een tweede analyse,
gelijktijdig gepubliceerd in vakblad Nature. Een groep onder
Zwitserse leiding zette de klimaatgegevens van de afgelopen tweeduizend jaar
uit op de wereldkaart en ontdekte enorme verschillen. Zo drong de Romeinse
warme periode pas vijf eeuwen nadat hij in Europa begon door tot de rest van de
wereld, en vond de middeleeuwse warmte van de Vikingen en de Britse wijnboeren
slechts plaats op 40 procent van de aardbol tegelijk.
Zelfs de ‘kleine ijstijd’, een koele
periode tussen ongeveer 1450 en 1850 die vermoedelijk kwam doordat de zon
minder actief was, vond niet overal tegelijk plaats. Pas twee eeuwen nadat de
Hollandse meesters de koudeperiode hier hadden vereeuwigd in hun beroemde winterlandschappen, drong hij door in Azië en
Amerika.
Met de huidige opwarming is dat
compleet anders, blijkt uit de nieuwe analyses. Die slaat vanaf midden vorige eeuw
overal tegelijk toe, ‘ongekend in ruimtelijke consistentie’, schrijft het team
plechtig. Een duidelijke aanwijzing dat de opwarming vanuit de dampkring komt,
van alle kanten tegelijk.
‘De vertrouwde uitspraak dat het
klimaat altijd verandert is zeker waar’, stelt de Amerikaanse
klimaatwetenschapper Scott St. George in een begeleidend commentaar. ‘Maar
zelfs als we terugkijken tot de dagen van het Romeinse Rijk, vinden we geen
gebeurtenis die ook maar enigszins vergelijkbaar is met de opwarming van de afgelopen
decennia.’
Hoe de Romeinse warmte, de middeleeuwse warmte en de
hedendaagse opwarming zich verspreidden. De kleuren geven aan in welke eeuw de
warmte in kwestie op zijn hoogtepunt was. Duidelijk te zien is hoe de Romeinse
en de middeleeuwse warmtes er eeuwen over deden om zich te verspreiden, terwijl
de hedendaagse opwarming overal tegelijk toeslaat. Beeld Nature
3. De modellen doen het best lekker
Nog zo’n bekend refrein onder
klimaatsceptici: de klimaatmodellen – computerprogramma’s die het klimaat
naspelen – slaan de plank hopeloos mis.
Kort voor het jaar 1300 zat de computer er even naast. De klimaatmodellen voorspelden een wereld van een tiende graad koeler dan hij destijds in werkelijkheid was. Beeld Nature Geoscience
Maar ook hier bieden de berekeningen van
het Pages 2K-consortium een ander beeld. De klimaatmodellen die
men momenteel gebruikt om de toekomst te schetsen, slagen er uitstekend in het
klimaat van het verleden na te bootsen. Het consortium liet de computer het
klimaat sinds het jaar 700 naspelen, en ontdekte dat de simulatie de echt
gemeten wereldtemperatuur 99,4 tot zelfs 99,9 procent accuraat nadert.
Alleen kort voor het jaar 1300 en
vlak na het jaar 1800 zat de computer er even naast: de klimaatmodellen
voorspelden een wereld van een tiende graad koeler dan hij destijds in
werkelijkheid was. Waarschijnlijk komt dat doordat de klimaatmodellen de
verkoelende werking van vulkaanuitbarstingen iets overschatten, neemt het team
aan.
Opgeteld bieden de analyses het
beeld van een planeet die momenteel een heel nieuwe klimaatkoers inslaat, vindt
Hoek. ‘Als je het verleden vergelijkt met het heden, zie je iets wat je
eigenlijk alleen ziet bij grote klimaatomslagen, zoals aan het einde van een
ijstijd. Een abrupte klap, overal ter wereld tegelijk. Dat laat zien dat er
echt wat aan de hand is.’
Waarnemingen (de gekleurde lijntjes) en de modellen
(de grijze band), van 700 AD tot het jaar 2000. De groene pieken onderaan zijn
vulkaanuitbarstingen die het klimaat altijd wat afkoelen: hoe hoger de piek,
des te meer afkoeling. Beeld Nature Geoscience
MEER OVER DE OPWARMING VAN DE AARDE
FEIT EN FABEL OVER HET KLIMAAT, HOE ZIT HET NOU ÉCHT?
HOE HET VERDER GAAT
Loopt het wel zo mis
met het klimaat als het lijkt? Een min of meer optimistische blik
vanuit de toekomst.
BOSSEN MOETEN DE OPWARMING KEREN
Herstel van de bossen op aarde is in
theorie genoeg om de hoeveelheid broeikasgassen die de aarde opwarmen terug te
brengen tot vooroorlogs niveau. Dat blijkt uit nieuw onderzoek.
